Ngày 21/12/2017, tại thành phố Cần Thơ, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội tổ chức Hội nghị sơ kết Đề án nâng cao năng lực thanh tra ngành Lao động - Thương binh và Xã hội lồng ghép nội dung tổng kết chiến dịch thanh tra lao động trong lĩnh vực điện tử và triển khai kế hoạch thanh tra năm 2018.

Dự và chỉ đạo hội nghị có Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Lê Tấn Dũng và Chánh Thanh tra Bộ Nguyễn Tiến Tùng; tham dự hội nghị có 35 Giám đốc, Phó Giám đốcl ; Chánh thanh tra, Phó Chánh thanh tra, thanh tra viên của 56 Sở Lao động - Thương binh và Xã hội; đại diện Văn phòng ILO tại Hà Nội, ông Rene Robert chuyên gia ILO đến từ Băng cốc, một số báo, đài trên địa bàn thành phố Cần Thơ đến đưa tin cho Hội nghị.

Hội nghị đã diễn ra 3 nội dung chính như sau:

Thứ nhất: Sơ kết việc thực hiện Đề án “Đề án nâng cao năng lực thanh tra ngành Lao động – Thương binh và Xã hội đến năm 2020” giai đoạn 2013-2017.

Đề án nâng cao năng lực thanh tra Ngành LĐTBXH được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành ngày 11/11/2013. Đến nay đã được 4 năm và đã đạt được những kết quả ban đầu như:

- Hoàn thiện một bước thể chế chính sách liên quan đến thanh tra chuyên ngành; bổ sung  thêm cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về an toàn, vệ sinh lao động;

- Ban hành kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng cán bộ, thanh tra viên giai đoạn 2015-2020 và tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng hàng năm;

- Bước đầu ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý điều hành hoạt động thanh tra, tăng cường kết nối thông tin giữa cơ quan thanh tra Bộ với thanh tra sở và các cơ quan, cá nhân bên ngoài qua trang thông tin điện tử;

- Đã rà soát trang thiết bị kỹ thuật và phương tiện làm việc và trang bị cho các cơ quan thanh tra, cán bộ thanh tra viên.

Bên cạnh đó, còn một số nhiệm vụ và mục tiêu của đề án chưa đạt được như:

- Chưa được tăng cường biên chế cán bộ; chưa có thay đổi nhiều về tổ chức bộ máy, chưa thực hiện được các hoạt động thí điểm về mô hình phân công tổ chức thanh tra;

- Chưa đổi mới mạnh mẽ phương pháp làm việc để tăng cường hiệu lực, hiệu quả thanh tra; kinh phí, điều kiện và phương tiện làm việc của cán bộ thanh tra còn hạn chế, chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ được giao.

Hội nghị sơ kết là cơ hội cho thanh tra toàn ngành LĐTBXH đánh giá lại những mặt ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân, giải pháp để xây dựng kế hoạch hoạt động cho giai đoạn 2018-2020 và định hướng phát triển thanh tra ngành trong những năm tiếp theo. 

 Thứ hai, Tổng kết Chiến dịch thanh tra năm 2017

Tiếp nối thành công của chiến dịch thanh tra năm 2015 trong lĩnh vực dệt may và năm 2016 trong lĩnh vực xây dựng, Chiến dịch thanh tra lao động năm 2017 thực hiện tại các doanh nghiệp lắp ráp và sản xuất điện tử - một trong những lĩnh vực sản xuất có nhiều lao động và đang phát triển mạnh trong thời gian gần đây.

Chiến dịch thanh tra đã diễn ra đúng tiến độ, đã đạt được những kết quả nhất định như: toàn ngành đã thanh tra được 216 doanh nghiệp và thực hiện được nhiều hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức của doanh nghiệp, người lao động và các cơ quan, ban ngành có liên quan. Có thể khẳng định:

  • Việc triển khai các chiến dịch thanh tra lao động là một hoạt động đúng đắn, phù hợp với xu thế phát triển của nền kinh tế và xã hội, có sự đồng thuận và vào cuộc của nhiều cơ quan, ban ngành cùng hướng tới tăng cường tuân thủ pháp luật lao động trong các ngành lĩnh vực.
  • Vai trò của báo chí và truyền thông trong chiến dịch đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai và đạt được mục đích của chiến dịch thanh tra.
  • Vai trò của sự phối hợp ba bên trong quan hệ lao động quyết định sự thành công của Chiến dịch, từ giai đoạn xây dựng chiến dịch đến giai đoạn giám sát hiệu quả hoạt động của chiến dịch.
  • Riêng trong lĩnh vực lắp ráp, sản xuất điện tử, việc tăng cường tuân thủ pháp luật lao động tại doanh nghiệp cần phải tiếp tục duy trì sau chiến dịch đặc biệt là thực hiện các kết luận, kiến nghị thanh tra của doanh nghiệp. Các sai phạm phổ biến mà nhiều doanh nghiệp điện tử vi phạm như đối thoại định kỳ, huy động người lao động làm thêm giờ vượt quá quy định; các vi phạm liên quan đến an toàn, vệ sinh lao động phải đặc biệt giám sát và kiểm tra quá trình khắc phục, đồng thời Thanh tra Bộ LĐTBXH cần xem xét, đề xuất giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp điện tử trong việc thực hiện pháp luật lao động để đưa vào nội dung sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động sắp tới.
  • Việc thực hiện chiến dịch thanh tra là một trong những giải pháp tăng cường, phát triển, nâng cao năng lực và củng cố thể chế cho hệ thống thanh tra lao động, đồng thời cải thiện văn hóa tuân thủ pháp luật lao động tại Việt Nam thông qua các phương pháp tiếp cận khác nhau. Tiếp nối kết quả đã đạt được trong Chiến dịch thanh tra lao động năm 2015, 2016 và 2017, trong các năm tới, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ triển khai chiến dịch thanh tra trong các lĩnh vực khai thác khoáng sản và sản xuất vật liệu xây dựng.

Thứ ba, tổng kết công tác năm 2017 và triển khai công tác năm 2018

Năm 2017 trong bối cảnh số lượng cán bộ không tăng, thậm chí còn giảm so với các năm trước, kinh phí thoạt động hạn chế, những đã đoàn kết, sáng tạo, đổi mới phương thức hoạt động, khắc phục khó khăn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao năm 2017, góp phần lớn vào thành công trong công tác quản lý nhà nước của ngành.

Về công tác thanh tra

Năm 2017, Thanh tra toàn Ngành đã triển khai 6.765cuộc thanh tra (giảm 14% so với năm 2016). Qua thanh trađã ban hành 45.596 kiến nghị (giảm 110 kiến nghị so với năm 2016); phát hiện 91cán bộ thực hiện sai chính sách, quy định của pháp luật (tăng 82 người so với năm 2016); ban hành 1.131 quyết định xử phạt vi phạm hành chính (giảm 10% so với năm 2016) với tổng số tiền xử phạt là 27 tỷ đồng (giảm 42,5% so với năm 2016); kiến nghị cắt, thu hồi số tiền do sai phạm là 42,969tỷ đồng (giảm 40% so với năm 2016); phát hiện 906 đối tượng hưởng sai chính sách (giảm 16% đối tượng so với năm 2016)

V tiếp công dân, x lýđơn thư và gii quyết khiếu ni, t cáo

  Trong năm 2017, Thanh tra toàn Ngành đã tiếp 12.353 lượt công dân (giảm 14,8% so với năm 2016); xử lý 16.860 đơn, thư (tăng 823 đơn, thư so với năm 2016) và giải quyết 700 vụ khiếu nại, tố cáo (tăng 04 vụ so với năm 2016).

Về thực hiện phiếu tự kiểm tra 

Thực hiện Quyết định số 02/2006/QĐ-BLĐTBXH ngày 16/2/2006 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành Quy chế sử dụng phiếu tự kiểm tra thực hiện pháp luật lao động, tổng số phiếu phát ra tại 59/63 địa phương là 18.381phiếu(tăng 195 phiếu so với năm 2016); số phiếu thu về là6.047 phiếu (chiếm 32% số phiếu phát ra); số phiếu được xử lý là 5.278 phiếu (chiếm 87% số phiếu thu về); số sai phạm được phát hiện theo phiếu là22.482 sai phạm. Một số địa phương có số phiếu phát ra khá cao như: Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Bình Dương, Hà Nội.   

Về kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra

Toàn Ngành đã thực hiện 312 cuộc kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra (tăng 30% so với năm 2016); ban hành 2.106 kiến nghị (tăng 85% so với năm 2016) và 27 quyết định xử phạt vi phạm hành chính (tăng 08 quyết định so với năm 2016) với tổng số tiền là 726 triệu đồng (tăng 47% so với năm 2016).

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác thanh tra của ngành còn một số hạn chế như:

- Số lượng các cuộc thanh tra việc thực hiện chương trình quốc gia về giảm nghèo, việc quản lý và sử dụng nguồn vốn ODA, kinh phí đầu tư xây dựng cơ bản còn ít;

- Một số đoàn thanh tra chưa đáp ứng yêu cầu về thời gian báo cáo kết quả thanh tra, nội dung báo cáo chỉ tổng hợp kết quả sai phạm mà chưa đánh giá, nhận xét tổng quan tình hình sai phạm của đối tượng thanh tra, chưa chú trọng kiến nghị, đề xuất sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật;

- Việc theo dõi, xử lý sau thanh tra tuy đã được triển khai nhưng kết quả còn hạn chế, đặc biệt ở nhiều địa phương chưa thực hiện hoạt động này.

Trên cơ sở kết quả công tác năm 2017, đề nghị các địa phương tập trung thực hiện một số nội dung trong năm 2018 như sau:  

- Tập trung nghiên cứu và thực hiện các phương pháp đổi mới trong hoạt động thanh tra giúp tăng cường hơn nữa hiệu quả công tác của thanh tra ngành; tăng cường công tác theo dõi, đôn đốc các đối tượng được thanh tra thực hiện nghiêm các kiến nghị tại kết luận thanh tra, quyết định xử lý về thanh tra.

- Thực hiện tốt công tác giám sát hoạt động của đoàn thanh tra, đảm bảo hoạt động thanh tra được tiến hành công khai, minh bạch, đúng quy định; quy tắc ứng xử, đạo đức nghề nghiệp được giữ vững.

- Tiếp tục nâng cao việc áp dụng công nghệ thông tin, cải cách hành chính trong quản lý, điều hành đảm bảo hoạt động của đơn vị được vận hành một cách có hệ thống, nhanh chóng và hiệu quả.

- Sắp xếp, kiện toàn đội ngũ công chức, thanh tra viên; tăng cường hoạt động đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ đối với thanh tra viên, công chức; duy trì việc tổ chức báo cáo chuyên đề tại các lĩnh vực để trao đổi, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm trong công tác; hoàn thiện các quy chế, quy định nội bộ làm cơ sở cho quản lý hoạt động chung của đơn vị.

- Tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn, phối hợp giữa cơ quan thanh tra ở Trung ương và địa phương, cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành nhằm tạo hệ thống thống nhất trong triển khai, thực hiện nhiệm vụ của ngành.

- Xây dựng đơn vị “Kỷ cương – Thân ái – Đoàn kết – Chất lượng” nhằm phục vụ đất nước, nhân dân tốt hơn.

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Lê Tấn Dũng đã thay mặt Bộ trưởng trao Quyết định khen thưởng cho các tập thể và cá nhân có thành tích trong việc thực hiện Đề án nâng cao năng lực thanh tra đến năm 2020; và chỉ đạo  Thanh tra Ngành thực hiện tốt công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo; tiếp tục thực hiện các chiến dịch thanh tra và góp ý vào dự thảo kế hoạch thực hiện Đề án nâng cao năng lực thanh tra giai đoạn 2018-2020 để Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành trong đầu năm 2018.